Ik heb nog maar honderd gienjes om je te geven...
de rest verloor ik met kaarten.
Kus me jongen, we zien elkaar nooit weer.
Dromen over de oorlog is prettig in 'n knusse stoel.
Die aan den lijve ondervinden is iets anders.
Na de dood van z'n vriend, liet Barry de militaire glorie varen...
en overwoog aan de Dienst te ontsnappen...
waar hij voor zes jaar voor had getekend.
Heren spreken over het Tijdperk der Ridderlijkheid...
maar denk aan de boeren, stropers en zakkenrollers die zij leidden.
Met deze trieste instrumenten deden grote veldheren en koningen...
hun moordenaarswerk in de wereld.
Barry had 't niet slechter kunnen treffen...
dan in zijn omstandigheden.
't Lot wilde echter niet dat hij lang 'n Engelse soldaat bleef.
't Toeval zorgde...
dat hij op tamelijk eigenaardige wijze uit de Dienst verdween.
Ik hoop dat je niet boos bent, Freddie...
maar ik moet je iets naars vertellen.
Wat dan?
Beloof niet kwaad te worden.
Doe niet zo stom, Jonathan! Je doet geheimzinnig.
Wat is er?
lk moet weer weg.
Ongeveer twee weken.
Meen je dat?
Ja. Ik kan er niets aan doen.
Waarheen nu weer?
Naar Bremen, met belangrijke berichten voor Prins Hendrik.
Maar je beloofde me niet meer weg te gaan.
Ja. Ik hield me daar ook aan, maar...
Pontersby zegt dat ik de enige ben die dit kan doen.
Dit was de gelegenheid om uit de Dienst te ontsnappen.
De Pruisische geallieerden lagen 'n paar kilometer verderop...
waar hij met dit officiersuniform en de papieren...
gewoon kon reizen zonder verdacht te zijn...
en zijn desertie nog onbekend zou zijn.
We hebben nog maar weinig tijd samen.
Ben je boos?
Verdomme, ik kan niet lang boos op je zijn.
Jonathan...
nu besef ik pas hoeveel ik om je geef...
en hoe leeg m'n leven zonder jou zou zijn.
Barry was blij de uniformen van het Pruisische voetvolk te zien.
Die gaven aan dat hij het Engelse bezet gebied had verlaten.
Hij wilde naar Holland...
in die tijd vrijwel 't enige neutrale land in Europa...
en dan op de een of andere wijze naar huis.
Toen hij wegreed...
voelde Barry zich op z'n gemak.
Hij was vast van plan een heer te blijven.
Sorry, juffrouw.
Ja.
Goedendag.
Spreekt u Engels?
'n Beetje.
Ik heb de hele dag niets gegeten.
Is er een herberg in de buurt waar ik kan eten?
Nee, ik geloof van niet.
Voor Grünberg kunt u nergens eten.
Woont u vlakbij?
Ja.
Kunt u mij... te eten geven? lk betaal er graag voor.
Dat kan wel.
'n Jongen of 'n meisje?
'n Jongen.
Hoe heet hij?
Peter.
Hoe oud is hij?
Eén jaar.
Waar is z'n vader?
Waar hij is?
Ja.
In de oorlog.
Hoe lang is hij al weg?
Sorry... dat begreep ik niet.
Wat?
O! Al lang.
Sinds de lente.
't Is vast moeilijk alleen te zijn.
Dat klopt.
De oorlog is vast gevaarlijk voor u.
Een officier moet z'n plicht doen.
Bent u soms...
eenzaam?
Soms.
Hoe was uw naam ook weer?
Luitenant Fakenham.
Nee, ik bedoel...
wat is de naam voor Fakenham?
M'n voornaam?
Jonathan.
Zou je...
willen blijven?
'n Paar dagen of zo?
Dat zou prettig zijn.
Vaarwel, mijn mooie Liesje.
Vaarwel, Redmond.
Ik hou van je.
Ik van jou.
Wees voorzichtig.
God behoede je.
'n Dame die van knapen in uniform houdt...
moet snel van minnaar kunnen wisselen...
anders heeft ze 'n verdrietig leven.
Het hart van Liesje was als menig dorpje in de omtrek...
't was al dikwijls bestormd en bezet voordat Barry kwam.
Tijdens vijf oorlogsjaren...
had de illustere Frederik de mannen uit z'n koninkrijk zo uitgehold...
dat hij ronselaars aannam...
die tot elke misdaad, ontvoering inbegrepen, in staat waren...
om z'n briljante regimenten van kanonnenvlees te voorzien.
Goedenavond, meneer.
Ik ben Kapitein Potzdorf. Met wie heb ik het genoegen?
Goedenavond. Luitenant Fakenham, Gale's voetvolkregiment.
Aangenaam.
Kunnen wij u van dienst zijn?
Dank u, maar ik moet met belangrijke berichten verder.
Uw bestemming?
Bremen.
Dan bent u zeker verdwaald, luitenant.
Bremen is de andere kant uit.
Bent u zeker?
Ja.
Zie je wel!
lk moest zo haastig vertrekken dat men de kaarten vergat!
lk begrijp 't.
Ik wil u niet beledigen, luitenant...
maar heeft u legitimatiepapieren?
Maar natuurlijk.
Mag ik ze zien?
Natuurlijk.
Dank u.
Dank u, luitenant, ik hoop dat ik u niet heb opgehouden.
Helemaal niet.
We moeten dezelfde kant uit...
kan ik u 'n maal en overnachting aanbieden...
En een goede kaart voor de reis?
Erg aardig, kapitein. Dat accepteer ik graag.
Barry werd zeer beleefd behandeld...
en men vroeg hem over Engeland.
Hij deed z'n best en bedacht vele verhalen.
Hij beschreef de Koning en Ministers...
pochte dat de Britse Ambassadeur te Berlijn z'n oom was...
en gaf Potzdorf zelfs 'n introductiebrief.
Z'n gastheer scheen tevreden met deze verhalen.
Maar hij misleidde Barry met handige vragen...
en vleierij.
Ik weet zo weinig over Engeland...
behalve dat het 't dapperste land ter wereld is...
en dat wij blij moeten zijn zulke geallieerden te hebben.
Luitenant Fakenham...
we drinken op de vriendschap van onze grootse naties.
Op onze twee grootse naties.
Boft u niet, om morgen naar Bremen te gaan?
lk ken daar één van de mooiste vrouwen van Europa.
Wilt u haar 'n brief brengen?
Natuurlijk.
Aan wie moet u uw berichten afleveren?
Generaal Williamson.
Generaal Williamson?
Generaal Percival Williamson?
Dezelfde.
Deze man is onder arrest.
Onder arrest? Kapitein Potzdorf, meneer...
ik ben 'n Britse officier.
U bent 'n leugenaar en 'n bedrieger.
Een deserteur.
Ik dacht 't vanmorgen al. Je leugens en dwaasheid bevestigden het.
Je zegt berichten te hebben voor 'n generaal die al tien maanden dood is.
Je zegt dat de Britse Ambassadeur te Berlijn...
je oom is met de belachelijke naam O'Grady.
Neem je dienst of kies je iets anders?
lk neem dienst.
Het Pruisische leger was erger dan 't Engelse.
't Leven van de soldaat was verschrikkelijk.
Er werd voortdurend gestraft. Elke officier had 't recht te straffen.
De spitsroede was normaal voor kleine vergrijpen.
Ernstiger vergrijpen werden met verminking of de dood gestraft.
Aan 't eind van de Zevenjarige Oorlog werd het leger...
dat bekend stond om de discipline, door Pruisische officieren geleid.
Doch het bestond vooral...
uit de laagste lieden van de maatschappij...
gehuurd of ontvoerd uit elk Europees land.
Zo bevond Barry zich bij 't slechtste allooi...
en al spoedig muntte hij uit in de kunst van elk mogelijk wangedrag.
Help.
Haal me hier uit.
De kolonel zei dat de Koning tevreden was...
over het gedrag van het regiment tijdens de Slag bij Audorf...
en over korporaal Barry's moed om kapitein Potzdorf te redden...
die beloond werd met de som van twee gouden frederikken.
Korporaal Barry, acht stappen voorwaarts...
mars!
Korporaal Barry.
U bent 'n dapper soldaat en duidelijk van goede stand.
Doch u bent lui en kent geen principes.
Uw invloed op de mannen is slecht.
Ondanks uw moed, komt er niets goeds van u.
Ik hoop dat de kolonel zich vergist.
Ik ben in slecht gezelschap, maar heb me alleen aangepast.
Nooit eerder had ik 'n vriend of beschermer...
om betere dingen aan te bewijzen.
De kolonel mag mij dan naar de duivel zenden.
Voor mijn regiment ga ik naar de duivel.
Korporaal Barry, aantreden.
De oorlog was voorbij en Barry's regiment lag in de hoofdstad.
Een tijd lang had hij Kapitein Potzdorf gevleid...
en dat wierp nu vruchten af.
Goedemorgen, Redmond.
Goedemorgen, kapitein.
Ik wil je voorstellen aan mijn oom, de Minister van Politie.
Goedemorgen, meneer de Minister.
Redmond...
ik sprak met de Minister over je diensten en je kostje is gekocht.
Je gaat 't leger uit...
en wordt bij 't politiebureau ingedeeld, en op z'n tijd...
zul je in betere kringen komen.
Dank u, kapitein.
Je trouw aan mij en diensten voor het regiment hebben me goed gedaan.
Maar je kunt ons nog meer helpen.
Als 't lukt...
is de beloning gegarandeerd.
Ik zal m'n best doen, meneer.
In Berlijn is 'n man in dienst van de Oostenrijkse Keizerin.
Hij noemt zich Chevalier de Balibari.
Hij schijnt een beroepsgokker te zijn.
Hij is 'n libertijn:
Verzot op vrouwen, lekker eten...
verfijnd en voorkomend.
Hij spreekt even goed Frans als Duits.
We hebben redenen aan te nemen dat Monsieur de Balibari...
uit jouw lerland komt.
En dat hij 'n spion is.
Je kennis van 't Engels...
maakt je tot 'n ideale keus om bij hem te gaan werken...
en uit te zoeken of hij een spion is.
Ben je geďnteresseerd?
Minister, ik heb interesse in alles wat u van dienst kan zijn...
of kapitein Potzdorf.
Je kent zogenaamd geen Engels.
Als hij iets over je accent zegt, ben je Hongaar.
Je diende in de oorlog.
Ging wegens medische redenen uit dienst...
en werkte twee jaar voor Monsieur de Quellenberg.
Hij is nu met het leger in Silezië, maar je krijgt 'n getuigschrift van hem.
Goedemorgen, edelachtbare.
U bent de jongeman die Seebach aanprees.
Ja, edelachtbare, hier zijn m'n getuigschriften.
Je heet Lazlo Zilagy?
Ja, edelachtbare.
Monsieur de Quellenberg is zeer tevreden met u.
Hij is een goed mens.
't Was onvoorzichtig van hem...
maar toen Barry de praal van de Chevalier zag...
z'n edele manieren...
kon hij zich niet anders voordoen.
Zij, die nooit bannelingen waren...
weten niet wat 'n vriendelijk woord in ballingschap betekent...
en kunnen de oorzaak niet begrijpen...
van het gevoel dat nu zou opwellen.
U lijkt me de juiste man te zijn.
Dank u, edelachtbare.
Bent u ziek?
Meneer...
ik moet u iets opbiechten.
Ik ben ler.
Ik heet Redmond Barry.
Men dwong mij in 't Pruisische Leger te dienen.
Ik ben in uw dienst geplaatst...
door kapitein Potzdorf en z'n oom, de Minister van Politie...
om u te bespioneren...
en informatie door te geven.
De Chevalier was bijzonder verrast 'n landgenoot te treffen.
Hij was ook 'n banneling.
'n Vriendelijke stem, een blik...
bracht 't land weer in z'n gedachten.
Hij is zeer gelovig en gaat vaak naar de kerk.
Na de mis ontbijt hij thuis.
Dan gaat hij wat rondrijden.
Barry rapporteerde regelmatig aan de Minister.
De details werden samen met de Chevalier vooraf opgesteld.
Hij moest de waarheid vertellen...
voor zover dat mogelijk was.
De informatie was zeer precies en accuraat...
maar niet belangrijk.
Wijn of punch, edelachtbare?
Wijn.
Barry zou als knecht blijven fungeren.
Voor vreemden zou hij geen woord Engels kennen.
Tijdens het inschenken hield hij de troeven in de gaten.
Met z'n prima gezichtsvermogen...
en natuurlijk aanleg...
kon hij zijn patroon van dienst zijn...
tegen de anderen aan de groene tafel.
Als hij bijvoorbeeld 'n servet gebruikte...
had de vijand 'n sterke ruitentroef.
Schuiven met de stoel betekende 'n herentroef.
Als hij zei, "Punch of wijn?"...
betekende dat harten, enzovoort.
De Prins van Tübingen...
die intieme kontakten met Frederik de Grote had...
was aan 't spel verslaafd, zoals bijna alle heren...
van de Europese hoven.
U bent 15.500 gouden frederikken schuldig.
Chevalier...
ik kan niet zeggen hoe...
maar ik geloof dat u vals speelde.
Die beschuldiging ontken ik...
en ik vraag u dit te bewijzen.
Dat kan ik niet.
En toch geloof ik 't.
U bent mij 15.500 gouden frederikken schuldig...
die ik eerlijk heb gewonnen.
Chevalier...
u zult om uw geld moeten vechten.
Als u geduld hebt...
betaal ik u het nog wel eens.
Als ik zo tam was om dit te accepteren...
zou ik een eerbaar en lucratief beroep moeten opgeven.
Ik heb alles gezegd wat er te zeggen is.
Ik sta voor elk doel tot uw dienst.
Goedenavond.
Werd er vals gespeeld?
Voor zover ik kan nagaan, meneer de Minister, nee.
Ik geloof dat hij eerlijk won.
Wat is de Chevalier van plan?
lk ben niet zeker.
De Prins zei dat hij om z'n geld zou moeten vechten.
'n Confrontatie met de Prins is onmogelijk.
De Prins liet 'm geen andere keus.
Kun je morgen terugkomen zonder 't verdacht te doen lijken?
Ze zullen geen confrontatie met de Prins toestaan.
Maar weet jij 'n reden waarom hij me zal betalen?
Zeg hem dat ik genoegdoening wens.
Kijk niet zo somber, jongen.
Ze doen me geen kwaad, daar zorgt de Oostenrijkse Ambassade voor.
In 't ergste geval wijzen ze me uit hun treurige land uit.
Als dat zo is, maak je geen zorgen...
ik zal je niet achter laten.
Geen angst dus.
De Koning heeft besloten de Chevalier uit te wijzen.
Vroeg hij al om genoegdoening?
Nog niet, maar ik denk dat hij 't van plan is...
misschien vandaag.
Dan moet 't morgen gebeuren.
Alles is voorbereid.
Je zei dat hij elke dag na 't ontbijt gaat rijden.
Ja, meneer.
Is er reden dat morgen niet te doen?
Nee, meneer.
Goed.
Als de Chevalier morgenochtend weggaat...
zullen twee officieren hem naar de grens brengen.
Zijn bagage wordt nagezonden.
Prima.
De volgende morgen om tien uur...
ging de Chevalier de Balibari...
op zijn gebruikelijke ochtendtoer.
Waar is m'n dienaar, Lazlo?
lk laat 't trapje neer, edelachtbare.
Wat moet dit?
Stapt u alstublieft in.
Arresteert u mij?
We gaan naar de grens.
Grens? lk ben op weg naar de Oostenrijkse Ambassadeur.
Mijn opdracht is u naar de grens te escorteren...
en u veilig over te zetten.
Maar ik ga niet naar de grens.
Ik heb belangrijke zaken bij de Oostenrijkse Ambassadeur te doen.
Ik moet u hoe dan ook naar de grens brengen.
Als u toestemt...
krijgt u namens de Prins van Tübingen een beurs...
met 2000 gouden frederikken.
Heel Europa zal dit vernemen.
En zo, zonder papieren of paspoort...
onder de ogen van twee Pruisische officieren...
werd Barry over de grens naar Saksen en de vrijheid gebracht.
De Chevalier was die nacht al over de grens verdwenen.
Door deze wonderlijke omstandigheden was Barry opnieuw vrij...
en begon hij als beroepsgokker te werken...
't besluit nemend vanaf dat moment als 'n heer te leven.
Vier wint.
Alle hoven van Europa stonden snel voor hem en de Chevalier open...
en spoedig...
speelden zij in de hoogste kringen...
waar meesters als zij altijd welkom waren.
Zeven.
Waarom zeven niet?
Alles... alles, ja.
Geen inzetten meer.
Nummer zeven...
verliest.
Zet u in.
Chevalier, kan ik voor 5000 Franse franken krediet krijgen?
Maar natuurlijk, Lord Ludd.
Vijfduizend.
Alles op de vier.
Ja, alles op de vier.
Geen inzetten meer.
Vier verliest.
't Is niet belangrijk.
Ik ben moe.
Zullen we gaan eten?
Sorry, Lord Ludd.
Als u 't niet erg vindt.
Helemaal niet.
Hooggeplaatste of adellijke personen gaven ze altijd krediet.
Nooit drongen ze op betaling aan...
of weigerden ze schuldbekentenissen.
Maar wee de man die niet betaalde als de tijd daar was.
Barry wachtte hem met de rekening op.
Er waren weinig grote schulden.
Saluut.
Barry's behendigheid met 't zwaard en de bereidheid 't te gebruiken...
hielden de reputatie van de firma hoog.
En garde!
lk betaal vandaag, meneer.
Het zal duidelijk zijn, dat hun leven...
ondanks alle praal, niet zonder gevaar en moeite was...
er was talent en vastberadenheid nodig voor succes.
Het was een zwervend en los bestaan.
En hoewel ze zeer veel geluk hadden...
en de kaarten veel opbrachten, was het resultaat van hun werk...
niet meer dan wat mooie kleren en sieraden.
Vijf jaar in het leger en wereldse ervaring...
gaven een minder romantische kijk op de liefde...
dan toen Barry jong was.
Net zoals vele andere heren was hij van plan...
een welgestelde vrouw te huwen.
En, zoals zo dikwijls gebeurt...
kwam hij door deze gedachten bij een dame...
die een belangrijke rol in het drama van z'n leven gaat spelen.
De Gravin van Lyndon...
Burggravin Bullingdon van Engeland...
Barones Kasteel Lyndon van lerland.
'n Vrouw met veel geld en van grote schoonheid.
De vrouw van Sir Charles Lyndon...
Ridder van de Bath...
minister onder George III bij diverse Europese hoven.
Kreupel, in een rolstoel...
Afgeleefd door jicht en talloze ziekten.
Haar kapelaan, meneer Runt...
onderwees haar zoon, de kleine Burggraaf Bullingdon...
'n melancholieke, moederzieke knaap.
Ik ga 'n luchtje scheppen.
Ja, mevrouw.
Om 'n lang verhaal kort te maken...
zes uur na hun ontmoeting was ze verliefd.
Eenmaal in haar gezelschap...
vond Barry talloze manieren om de intimiteit te bevorderen...
en was constant aan haar zijde.
Goedenavond, heren.
Goedenavond, meneer Barry.
Bent u klaar met m'n vrouw?
Pardon?
Kom nu toch. Ik wil niet graag dat men mij voor gek verslijt.
Ik denk, Sir Charles, dat u te veel gedronken hebt.
Wat?
Uw kapelaan, meneer Runt, stelde me toevallig aan uw vrouw voor...
om me over 't geloof te adviseren, waarin ze 'n expert is.
Hij wil... mijn plaats innemen.
Hij wil mij opvolgen.
Is het niet prettig voor me, om tegen m'n eind...
zo'n gezellig huis te hebben...
en zo'n lieve vrouw te hebben, dat ze nu al een opvolger aanwijst?
Is het geen troost haar als 'n verstandige huisvrouw te zien...
die alles voor m'n verscheiden gereed maakt?
U gaat ons toch niet verlaten, Sir Charles?
Niet zo snel als u misschien hoopt.
Men gaf mij al vele malen op, de afgelopen vier jaar.
En er waren altijd een paar kandidaten...
die in aanmerking wilden komen.
't Spijt me, meneer Barry.
Het grieft me dat ik u of een ander moet laten wachten.
Zou u niet met m'n arts moeten praten...
of de kok arsenicum in m'n omelet laten stoppen?
Wat zijn mijn kansen dat ik meneer Barry nog zal zien hangen?
Degene die wint, zal lachen, meneer.
Heren.
Ik haal de dokter.
Cognac, Sir Charles.
Uit 'n bericht in De Saint James' Kroniek:
"Gestorven in Spa te België...
"Sir Charles Reginald Lyndon...
"Ridder van de Bath, lid van het Parlement...
"jarenlang...
"'s Konings vertegenwoordiger aan verschillende Europese hoven.
"Zijn naam blijft dierbaar voor al zijn vrienden. "
PAUZE
DEEL II
WAARIN EEN VERSLAG
VAN HET ONGELUK EN DE RAMPEN DIE BARRY LYNDON TROFFEN
''Dierbaren...
''wij zijn hier voor het aangezicht van God...
''en deze gemeente bijeen...
''om het heilige huwelijk van deze man en vrouw in te zegenen.''
'n Jaar later, op de vijftiende juni...
in het jaar 1773...
had Redmond Barry de eer Gravin van Lyndon naar 't altaar te voeren.
Eerwaarde Runt, de kapelaan van mevrouw, ging de ceremonie voor.
''Daarom dient men niets te doen...
''of zonder advies ter hand te nemen...
''lichthartig of wellustig...
''om de lusten en begeerten te bevredigen...
''zoals beesten zonder verstand.
''Maar eerbiedig...
''bescheiden...
''doordacht...
''sober...
''en in de vreze Gods.
''De regels voor het instellen van het huwelijk in acht nemend.
''Ten eerste...
''dient het ter voortbrenging van kinderen die opgevoed moeten worden...
''in de vrees en toewijding aan de Heer, om Zijn heilige naam te prijzen.
''Ten tweede...
''zal men niet zondigen of overspel plegen.''
Barry had de top der voorspoed nu bereikt...
door eigen toedoen kwam hij in de hoogste kringen...
en had hij koninklijke toestemming gekregen de naam...
van zijn vrouw bij de zijne te voegen.
Vanaf dat moment mat Redmond Barry zich de stijl...
en titel van Barry Lyndon aan.
Wil je even niet roken, Redmond?
Lady Lyndon betekende spoedig niet meer in Barry's leven...
dan de elegante karpetten en schilderijen...
die de plezierige achtergrond van z'n bestaan vormden.
Lord Bullingdon, bent u nogal triest vandaag?
Het huwelijk van uw moeder zou u blij moeten stemmen.
Niet op deze manier.
Niet zo haastig.
En zeker niet met deze man.
U beoordeelt uw moeder te streng.
Houdt u niet van uw nieuwe vader?
Niet bijzonder.
't Lijkt me een ordinaire opportunist.
Hij houdt helemaal niet van m'n moeder, denk ik.
't Doet me pijn haar zo te zien.
Na een jaar schonk mevrouw de gravin Barry een zoon.
Ze noemden 'm Bryan Patrick Lyndon.
Na 'n tijdje leefden de gravin en Barry tamelijk gescheiden.
Zij prefereerde rust, of liever gezegd, hij wilde het voor haar...
omdat hij hield van 'n bescheiden en rustige vrouw.
Bovendien was ze moeder en zou ze grote troost vinden...
in het aankleden, opvoeden en verwennen van de kleine Bryan.
Daarom vond Barry het beter...
dat zij de wereldse pleziertjes en frivoliteiten opgaf...
dat deel van de plichten in elke familie op stand...
aan hem overlatend.